Gratis maar Beperkt

Hoewel gebruikers geen kosten hoeven te betalen voor het hebben van een digitale euro-rekening, wordt er wel een strikte limiet gesteld aan het maximale bedrag dat iemand in digitale euro’s kan bezitten. Eerdere voorstellen variëren van 1.500 tot 3.000 euro, afhankelijk van de bron binnen de ECB en de nationale centrale banken. Dit roept vragen op over de werkelijke vrijheid en bruikbaarheid van deze digitale munt. Door deze limieten kunnen burgers niet volledig beschikken over hun eigen geld, wat hun financiële autonomie beperkt en ingrijpende gevolgen kan hebben voor hun dagelijkse transacties en spaargedrag.

Beperking van Financiële Vrijheid

De invoering van de digitale euro kan aanzienlijke beperkingen met zich meebrengen voor de financiële vrijheid van burgers. De geplande limiet op het bezit van digitale euro’s kan ertoe leiden dat mensen gedwongen worden om hun geld te spreiden over verschillende rekeningen, wat zowel onhandig als risicovol kan zijn. Bovendien kan dit beleid de controle van de ECB over persoonlijke financiën vergroten, waardoor individuen minder controle hebben over hun eigen geld.

Samenwerking met Commerciële Banken: Een Wolf in Schaapskleren?

De samenwerking tussen de ECB en commerciële banken, waarbij de digitale portemonnee gekoppeld kan worden aan rekeningen bij commerciële banken, lijkt op het eerste gezicht een voordeel. Echter, deze integratie kan leiden tot een verstoring van de traditionele bankensector. Commerciële banken kunnen onder druk komen te staan, wat kan resulteren in hogere kosten voor traditionele bankdiensten en een vermindering van de concurrentie. Dit zou uiteindelijk de consument kunnen schaden.

Risico’s voor Financiële Stabiliteit

Een van de grootste zorgen is dat de digitale euro de financiële stabiliteit kan ondermijnen. Door het opleggen van een limiet op de hoeveelheid digitale euro’s, probeert de ECB te voorkomen dat grote sommen geld van commerciële bankdeposito’s naar de digitale euro verschuiven. Echter, deze maatregel kan averechts werken en juist leiden tot een verstoring van het financiële systeem. Commerciële banken zouden kunnen kampen met een plotselinge uitstroom van deposito’s, wat hun liquiditeit en stabiliteit in gevaar kan brengen.

Privacyschending en Controle

Een ander significant gevaar is de potentiële schending van privacy. De digitale euro zou de ECB en mogelijk overheden ongekende controle kunnen geven over de financiële transacties van individuen. Elk uitgegeven en ontvangen bedrag zou traceerbaar zijn, wat grote implicaties heeft voor de financiële privacy van burgers. Dit verhoogt het risico van misbruik en ongewenste surveillance, waardoor de persoonlijke vrijheden van individuen worden aangetast.

Controlemaatschappij en Programmeerbaar Geld

Het gevaar van een controlemaatschappij is reëel. Met de digitale euro en de bijbehorende technologieën kunnen overheden en centrale banken het geld programmeerbaar maken. Dit betekent dat ze kunnen bepalen waar, wanneer en hoe je jouw geld kunt uitgeven. Dit is een directe inbreuk op de financiële vrijheid en autonomie van burgers. Bovendien bestaat het risico dat de digitale euro wordt gebruikt als een instrument voor sociale controle, waarbij bepaalde uitgaven of transacties kunnen worden verboden of beperkt op basis van beleidsmaatregelen of politieke overwegingen​​​​.

Conclusie

Hoewel de digitale euro gratis beschikbaar zal zijn, zijn de potentiële gevaren en beperkingen aanzienlijk. Van de beperking van financiële vrijheid tot risico’s voor de financiële stabiliteit en privacyschendingen, de invoering van de digitale euro brengt vele onzekerheden met zich mee. Het is essentieel dat deze zorgen grondig worden overwogen voordat er definitieve stappen worden gezet richting de implementatie van deze digitale munt. Het is van groot belang om de belangen van de burgers te beschermen tegen overmatige controle en toezicht door de overheid en centrale banken​​​​.

Het bericht De Gevaren van de Digitale Euro: Beperking en Controle verscheen eerst op Café Weltschmerz.

Dit doen wij door middel van ‘Weltschmerz kijkt terug en dus vooruit’.

Elke dag zullen wij een nieuw licht werpen op een ‘oude’ uitzending. Welke informatie is nu nog steeds, of juist alweer relevant? Welke voorspellingen zijn uitgekomen? Hoe nu verder?

Deze keer: een gesprek van Willem Middelkoop met Lex Hoogduin van 17 januari 2019.

Lex Hoogduin is hoogleraar Economie van complexiteit en onzekerheid in financiële markten en financiële instituten. Hoogduin is voormalig directielid van De Nederlandse Bank.

Het gesprek impliceert een terugblik vanuit zijn toenmalige rol als directielid bij de Nederlandse Bank op de crisisperiode vanaf 2007. Het gesprek beweegt zich vervolgens naar het heden met een ernstige blik naar de toekomst. Het systeem ook op langer termijn volgens Hoogduin niet houdbaar.

‘Het huidige financiële systeem is eindig’; Willem Middelkoop en Lex Hoogduin

Het bericht Weltschmerz kijkt terug en dus vooruit: ‘Het huidige financiële systeem is eindig’ met Willem Middelkoop en Lex Hoogduin verscheen eerst op Café Weltschmerz.

Lees de volledige toespraak en de analyse hiervan nu op Geotrendlines.

Het bericht Toespraak Lagarde: Centrale banken in een fragmenterende wereld verscheen eerst op Café Weltschmerz.

Na aanleiding van deze uitzending werden wij overspoeld met reacties, bestaande uit suggesties, inhoudelijke vragen en de grote vraag naar een update. Bij Weltschmerz geven we graag gehoor aan onze kijkers en moedigen we iedereen aan om mee te denken over de inhoud van onze programma’s.

Omdat er geen geschikter moment is dan dit, nu de centrale banken er met bosjes bij neer (zullen) vallen, is Anthony Migchels aanstaande vrijdag in onze studio om samen met Pieter een vervolg te geven aan zijn uitzending van afgelopen september. Hoe staan we er inmiddels voor? Welke voorspellingen zijn inmiddels uitgekomen?

Uit het vorige gesprek leerden we immers dat veel van Michgels’ eerdere voorspellingen toen al waren uitgekomen..

“Ik volg veel, heel veel van allerlei media m.b.t. deze onderwerpen maar heb tot nu toe niet in zo’n samenvattend gesprek, zoveel interessants gehoord waardoor voor mij e.e.a. nog veel duidelijker werd. Heel erg bedankt heren! Wat mij betreft snel een vervolg hierop.”, aldus de top-comment op YouTube.

De nieuwe uitzending zal aanstaande vrijdag (morgen) worden opgenomen, en vanwege de actualiteit snel daarna online verschijnen.

Heb jij vragen voor Antony en Pieter over dit thema, die je graag beantwoord of besproken ziet in dit gesprek? Reageer dan onderaan dit artikel of stuur deze naar Laila@weltschmerz.nl

Bekijk hier het vorige gesprek, zodat deze nog vers in je geheugen zit wanneer je het volgende deel bekijkt:

Nieuwsbrief

Het bericht Financieel expert Anthony Migchels keert terug naar Weltschmerz met een update! Bestaat er in de toekomst nog geld? verscheen eerst op Café Weltschmerz.

JP Sears, comedian en voorvechter van vrijheid, legt in onderstaande video de ineenstorting van de centrale banken haarfijn uit, zodat ook jij het kan begrijpen.

Uiteraard met zijn bekende dosis aan sarcasme, waarmee hij de kans om gecensureerd te worden aanzienlijk vermindert.

“Je weet toch die man [Biden] die zei dat dat ene medicijn super veilig is?” -“Oh je bedoelt dat medicijn dat mijn moeder heeft gedood?” -“Ja, hij zei ook dat dat veilig was, dus dat voegt toe aan de geloofwaardigheid van zijn uitspraak dat je geld op de bank ook veilig is.” – “Say no more, ik ben overtuigd!”

Zie hier:

Het bericht Ineenstorting van het bankwezen uitgelegd voor dummies verscheen eerst op Café Weltschmerz.

Geotrendlines Insider is een initiatief van Frank Knopers, Sander Boon en Eric Mecking. Zij schrijven al jaren over de financiële markten, geldsystemen en edelmetalen, maar ook over nieuwe trends zoals virtuele munten. Frank Knopers schrijft al sinds 2012 over de goudmarkt en de financiële markten voor Goudstandaard en Holland Gold. Sander Boon heeft de afgelopen jaren als onafhankelijk politicoloog al veel onderzoek gedaan naar geld, macht en het monetaire systeem. Hij schreef in 2012 het boek De Geldbubbel. Eric Mecking is historicus en schrijver van verschillende boeken, waaronder Deflatie in Aantocht en Geld, Goud en Zilver.

Klaas Knot hint naar herwaardering goudvoorraad

De Nederlandsche Bank kan de goudvoorraad gebruiken om haar balans te versterken. Dat zei Klaas Knot, president van De Nederlandsche Bank, afgelopen zondag in Buitenhof. Hij noemde de herwaarderingsreserve van ruim €20 miljard als instrument om het eigen vermogen aan te vullen wanneer bestaande buffers niet meer toereikend zijn. Het is voor het eerst dat de centraal bankier zich zo expliciet uitlaat over goud in relatie tot het versterken van de balans. De Nederlandsche Bank dreigt voor het eerst in decennia geconfronteerd te worden met een negatief eigen vermogen. Een technisch faillissement dus, dat opgevangen kan worden met een herwaardering van de goudvoorraden. Over dit scenario hebben we de laatste jaren al verschillende analyses gepubliceerd op Geotrendlines, maar nu hint ook Klaas Knot naar deze optie. In deze analyse leggen we uit waarom de uitspraken van Knot zo significant zijn.

Negatief vermogen
Begin september stuurde Knot een brief naar de minister van Financiën om te waarschuwen voor miljardenverliezen die dreigen als gevolg van de renteverhogingen van de ECB. Door deze renteverhogingen moeten centrale banken steeds meer rente gaan betalen over de reserves die commerciële banken aanhouden bij de centrale bank. Reserves die banken kregen in ruil voor staatsobligaties die centrale banken binnen het eurosysteem hebben opgekocht om de rente laag te houden. Over deze staatsobligaties ontvangt DNB relatief weinig rente, omdat de marktrente voor Nederlandse staatsleningen gedurende het opkoopprogramma zeer laag was. Tot en met juni rekenden centrale banken een depositorente van -0,5%, wat betekende dat commerciële banken rente aan de centrale bank moesten betalen over hun reserves. Die situatie is in korte tijd fundamenteel veranderd. De ECB verhoogde dit rentetarief eerst naar 0% en daarna naar +0,75%, wat betekent dat de rollen nu zijn omgekeerd. De centrale banken moeten nu rente betalen over de overtollige reserves.

En daarop gaan sommige centrale banken in het eurosysteem nu nat, omdat de obligaties die ze de afgelopen jaren hebben opgekocht veel minder rente opleveren dat wat ze nu aan rente moeten betalen aan commerciële banken. In het geval van DNB betekent het dit jaar een verlies van naar schatting €9 miljard. Komen er nog meer renteverhogingen, dan kan dat verlies verder oplopen en het volledige eigen vermogen van DNB overstijgen. In dat geval heeft de centrale bank een negatief eigen vermogen en is ze dus technisch failliet.

Uit de brief die Klaas Knot op 9 september naar het ministerie van Financiën stuurde:

“DNB ervaart de financiële gevolgen van deze ommekeer in monetair beleid. We zien met de onverwacht snelle kentering van het inflatiebeeld en de stijgende beleidsrentes de vergoeding toenemen die DNB betaalt op de deposito’s die banken bij DNB aanhouden. Dit terwijl de inkomsten op de aangekochte obligaties niet meestijgen. Het verschil tussen de betaalde vergoeding en de ontvangen inkomsten is met name groot door de steunoperaties in reactie op de uitbraak van de COVID-19 pandemie. Het scenario dat zich nu ontvouwt komt ongeveer overeen met hetgeen we eind vorig jaar een extreem maar plausibel rentescenario achtten.”

“De negatieve gevolgen gelden voor alle centrale banken die aankoopprogramma’s uitvoeren, zowel in het eurogebied als daarbuiten.2 In het kader van de aankoopprogramma’s van het Eurosysteem heeft DNB met name Nederlandse staatsobligaties aangekocht. De verliezen zijn groter voor nationale centrale banken die obligaties hebben gekocht van overheden met een relatief hoge kredietwaardigheid zoals DNB. Staatsobligaties uit die landen hebben immers de laagste rentes, en zijn dus eerder verlieslatend hij toenemende financieringskosten.”

Een mogelijke consequentie is dat DNB haar buffers moet aanvullen met een kapitaalinjectie vanuit de overheid. Het gaat dan al snel om grote bedragen, want de geschatte verliezen voor de centrale bank lopen uiteen van €9 miljard tot zelfs €30 miljard bij een verdere stijging van de rente. Dat kan de belastingbetaler dus vele miljarden euro’s gaan kosten. Maar er is ook een andere weg, die Klaas Knot niet benoemde in de brief maar wel aan tafel bij Buitenhof…

Wat zei Klaas Knot?

Op de vraag of DNB wel met een negatief eigen vermogen kan functioneren en wat een kapitaalinjectie zou betekenen voor de belastingbetaler zei Klaas Knot het volgende.

“Onze financiële reserves op dit moment zijn €11,3 miljard. Zo lang de verliezen beperkt blijven tot €11,3 miljard kunnen we dat opvangen met onze eigen buffers. Dat zal wel betekenen dat wij de komende 20 tot 30 jaar geen dividend meer kunnen uitkeren aan onze aandeelhouder, omdat we dan alle winsten zullen moeten gebruiken om onze buffers weer op te bouwen. Maar we weten niet wat de rente gaat doen. Als we een nog spectaculair hogere rente nodig gaan hebben om de inflatie te bestrijden ten opzichten van wat op dit moment in de markten is ingeprijsd, dan zou het dus kunnen dat je een verlies gaat leiden wat zelfs die €11,3 miljard te boven gaat. Dat betekent dat de centrale bank met een negatief eigen vermogen te maken krijgt.”

“Dan is er op zich nog geen enkel probleem. Wij blijven aan onze verplichtingen kunnen voldoen. We hebben geen klanten die een run op onze bank kunnen uitvoeren. Het is alleen niet heel fijn om met een negatief eigen vermogen te werken. Daarom wil ik graag een gesprek met mijn aandeelhouder aangaan, de minister van Financiën, of het misschien in die omstandigheden niet gepast is dat zij een stukje van die €28 miljard zal gebruiken om bijvoorbeeld een herkapitalisatie te doen.”

Daarop kwam de vraag of de balans van DNB nog wel solide is, waarin Knot verwees naar het belang van de goudvoorraad en de herwaarderingsreserve.

“De balans van de Nederlandse bank is solide. We hebben namelijk ook nog een goudvoorraad, we hebben een herwaarderingsreserve op het goud van meer dan €20 miljard. Die mogen we niet meetellen voor het eigen vermogen, maar die staat er.”

Maar die wilt u niet verkopen?

“Nee dat gaan we zeker niet doen.”

Goudvoorraad en herwaarderingsreserve
De centrale bank kan haar balans versterken met een kapitaalinjectie van vanuit de overheid, waar Knot naar refereerde in de brief. Een andere manier om de balans van de centrale bank te herstellen is via een opwaardering van de goudvoorraad. Daarover schreven we in februari al een uitgebreide analyse. Door op grote schaal goud te kopen kunnen centrale banken de goudprijs laten stijgen, zodat het goud op de balans een hogere waarde krijgt en het eigen vermogen van de centrale bank toeneemt. Daarmee kan ze eventuele verliezen, zoals stijgende rentelasten of waardedaling van andere bezittingen zoals staatsobligaties, makkelijk opvangen.

Verschillende centrale banken waarderen hun goudvoorraden nu al periodiek naar marktwaarde. Dit principe wordt al sinds 1999 gehanteerd door alle centrale banken in het eurosysteem, zoals we eerder al beschreven in deze analyse over de goudpolitiek van de euro. Ieder kwartaal passen centrale banken in de eurozone de waarde van hun goudvoorraad aan op de marktwaarde van dat moment. Is die koers hoger dan de vorige peildatum, dan wordt het verschil toegevoegd aan de herwaarderingsreserve, een boekhoudkundige post op de passivazijde van de balans. Is de koers lager, dan daalt de waarde van de goudvoorraad op de activazijde van de balans en daalt de herwaarderingsreserve op de passivazijde met hetzelfde bedrag.

Ook China en Rusland volgen inmiddels deze systematiek om de goudvoorraden naar marktwaarde te waarderen. De centrale banken van deze landen doen dat zelfs maandelijks.

Om dit waarderingsmechanisme duidelijk te maken nemen we als voorbeeld het laatste jaarverslag van DNB. Op bladzijde 124 schrijft de centrale bank dat de omvang van de goudvoorraad in het jaar 2021 niet is veranderd, maar dat deze als gevolg van de gestegen marktprijs aan het einde van het jaar wel een hogere waarde vertegenwoordigde. ‘Deze stijging is ten gunste van de herwaarderingsrekeningen gebracht’.

Verderop in het jaarverslag, namelijk op bladzijde 152, schrijft de centrale bank dat de toename van de herwaarderingsreserve van €1,56 miljard over 2021 voornamelijk toegeschreven kan worden aan een waardestijging van het goud. We zien in onderstaand overzicht dat ook waardeveranderingen van vreemde valuta en aandelenposities meetellen op de herwaarderingsreserve.

Goudpolitiek van de euro
De Nederlandse goudvoorraad van 612,5 ton stond eind vorig jaar voor een marktwaarde van €31,74 miljard op de balans van DNB. De totale waarde is nu veel hoger dan in 1999, ondanks het feit dat de centrale bank toen ongeveer 400 ton goud meer in bezit had. Dat komt door de waardestijging van het edelmetaal. Onderstaande grafiek uit onze analyse over de goudpolitiek van de euro laat zien dat Europese landen gezamenlijk sinds 1999 duizenden tonnen goud hebben verkocht, maar dat de waarde van de resterende goudvoorraden alleen maar verder is toegenomen.

Wat kunnen we hieruit concluderen?
De uitspraken van Knot zijn opvallend, omdat het de eerste keer is dat hij expliciet naar de herwaarderingsreserve verwijst. Eerder schreef DNB op haar website al dat goud het ultieme vertrouwensanker is voor het financiële stelsel en dat de goudvoorraad onderpand kan bieden om opnieuw te beginnen als het hele systeem instort. Maar nog niet eerder koppelde DNB dat aan de herwaarderingsreserve, dat past binnen het scenario van een herwaardering van goud waar we de laatste jaren al vaker over hebben geschreven.

Een opwaardering van goud kan in gang worden gezet als centrale banken collectief besluiten op de markt fysiek goud op te kopen, met als doel de goudprijs significant op te drijven en daarmee de goudvoorraden op te waarderen. De waardestijging van het edelmetaal zal dermate groot zijn dat centrale banken verliezen op andere bezittingen meer dan volledig kunnen opvangen. De herwaarderingsreserve op de balans van de centrale bank laat zien dat de infrastructuur voor een opwaardering van goud dus al klaar ligt en dat deze alleen nog maar geactiveerd hoeft te worden. De uitspraak van Knot betekent dat we mogelijk een stap dichter bij dit scenario zijn gekomen.

Als onze schuldeneconomie bezwijkt onder stijgende rentes en hoge inflatie, zullen centrale banken dan de gouden kaart trekken en de goudvoorraden opwaarderen door op grote schaal goud te kopen? Dat zou kunnen verklaren waarom centrale banken de laatste jaren weer volop goud kopen en repatriëren. Bereiden ze zich voor op een monetaire reset?

Over de auteur

Frank Knopers (MSc) studeerde bedrijfswetenschappen aan de Universiteit Twente in Enschede en behaalde een Master in Financial Management met een onderzoek naar de effectiviteit van waardebeleggen (value investing) in Nederland. Daarvoor kreeg hij in 2014 de Hoofbosch scriptieprijs. Sinds het uitbreken van de financiële crisis is Frank zich naast de aandelenmarkt ook gaan verdiepen in de werking van het geldsysteem. En van daaruit verdiepte hij zich in economische, monetaire en geopolitieke ontwikkelingen.

In 2017 richtte Frank samen met Sander Boon Geotrendlines op, een nieuw platform dat de transitie in geld en geopolitiek volgt en de belangrijkste trends beschrijft en analyseert. Frank heeft jarenlang artikelen en analyses geschreven voor verschillende bedrijven in de goudhandel. Ook verzorgt hij al jaren de wekelijks nieuwsbrieven voor Goudstandaard en Holland Gold.

Het bericht Klaas Knot hint naar herwaardering goudvoorraad – Analyse Geotrendlines verscheen eerst op Café Weltschmerz.

“Het project is inmiddels zo ver gevorderd dat de Kamer er nu minder over mag zeggen dan over de defensiebegroting van Kyrgyzstan. Een demissionaire Rutte deed dit stiekem in Brussel terwijl u sliep, het is water onder de brug.” Arno Wellens is journalist, schrijver en spreker. De bekendste onderwerpen zijn de eurocrisis, belastingontwijking (de Kamerplant Tour) en beleggingsfraude.

Het bericht Zien! Arno Wellens: “Regering gebruikt coronageld voor CBDC-dictatuur-app” verscheen eerst op Café Weltschmerz.

Geotrendlines Insider is een initiatief van Frank Knopers, Sander Boon en Eric Mecking. Zij schrijven al jaren over de financiële markten, geldsystemen en edelmetalen, maar ook over nieuwe trends zoals virtuele munten. Frank Knopers schrijft al sinds 2012 over de goudmarkt en de financiële markten voor Goudstandaard en Holland Gold. Sander Boon heeft de afgelopen jaren als onafhankelijk politicoloog al veel onderzoek gedaan naar geld, macht en het monetaire systeem. Hij schreef in 2012 het boek De Geldbubbel. Eric Mecking is historicus en schrijver van verschillende boeken, waaronder Deflatie in Aantocht en Geld, Goud en Zilver.

Aanval op de dollar: Goud herwaarderen met olie?

6 maart 2022 

Onlangs publiceerden we een analyse over een herwaardering van goud door centrale banken als mogelijke oplossing voor onze schuldenproblematiek. Maar er is nog een tweede scenario mogelijk, waarin landen hun oliereserves gebruiken om goud te herwaarderen. Het is een optie die Rusland zou kunnen overwegen om aan westerse economische sancties te ontsnappen. Maar hoewerkt dit? En wat zijn de consequenties?

Russische olie onverkoopbaar
Sinds de Russische inval in Oekraïne en de westerse sancties die daarop volgden is de vraag naar Russische olie sterk afgenomen. Veel banken willen bovendien de olietransporten niet meer financieren en ook blijkt het transporteren van Russische olie een probleem. Er zijn weinig schepen bereid om deze lading te vervoeren, uit vrees voor economische sancties en negatieve publiciteit. Daardoor is een vat Russische olie momenteel ongeveer $28 goedkoper dan een vat Brent olie uit de Noordzee.

Onderstaande grafiek laat het prijsverschil tussen beide soorten olie zien.

Deze week werd bekend dat Shell een lading Russische olie heeft gekocht, naar eigen zeggen om de continuïteit van haar productieproces te waarborgen. In een persverklaring schreef het bedrijf dat er op korte termijn geen alternatieven voorhanden waren. Shell moest dus wel de Russische olie afnemen om haar productie van brandstoffen als benzine, diesel en kerosine op peil te houden. Maar op langere termijn zullen meer energiebedrijven op zoek gaan naar alternatieven voor Russische olie. Een probleem voor Rusland, dat voor een groot deel van haar inkomsten afhankelijk is van de export van olie en gas.

Wat kan Rusland doen?
Europa en de Verenigde Staten proberen Rusland dwars te zitten door geldstromen en valutareserves te blokkeren. Transacties van olie en gas vallen grotendeels buiten deze sancties, omdat we nog steeds afhankelijk zijn van energiebronnen uit Rusland. Zo importeert Europa nog steeds voor honderden miljoenen euro’s per dag aan energie uit Rusland en koopt ook de VS de laatste jaren steeds meer olie van Rusland. Dat betekent dat er nog steeds routes zijn waarmee bedrijven als Gazprom en Rosneft energie kunnen leveren aan de rest van de wereld.

De vraag is natuurlijk of die situatie zo blijft. Als de oorlog in Oekraïne verder escaleert en westerse landen de Russische olie volledig gaan boycotten, dan zal Rusland een andere strategie moeten bedenken. Poetin zal niet machteloos toekijken hoe de export van olie instort, omdat dit voor Rusland een belangrijke inkomstenbron is. Inkomsten die het land hard nodig heeft nu haar valutareserves grotendeels geblokkeerd zijn.

Rusland zal dus op zoek moeten naar alternatieve betaalmiddelen voor olie en gas. Zo maakte Gazprom Neft eerder deze week al bekend dat Chinese afnemers voortaan in Chinese yuan mogen betalen voor kerosine. Ook ondertekende president Poetin deze week een decreet dat Russische bedrijven de mogelijkheid biedt om schulden aan buitenlandse partijen in roebels te betalen. Dit zijn kleine stappen waarmee Rusland haar olie kan blijven aanbieden op de wereldmarkt.

Olie afrekenen in goud
Mocht dit allemaal niet genoeg zijn, dan kan Rusland nog een stap verder gaan door olie in goud af te rekenen. Om deze optie aantrekkelijk te maken kan Rusland haar olie goedkoper aanbieden wanneer afnemers in goud afrekenen. In plaats van de huidige ratio van bijna 17 vaten olie per troy ounce ($1.970 per troy ounce goud en $117 voor een vat Brent olie) zou Rusland haar olie ook kunnen aanbieden voor duizend vaten per troy ounce. Maar dan moet het wel fysiek goud zijn.

Op het eerste gezicht lijkt dat een belachelijk voorstel. Iedereen zou voor $1.970 een troy ounce goud kunnen kopen en dat inwisselen voor duizend vaten olie met een waarde van ongeveer $90 per vat. Dat is een opbrengst van $90.000 met een investering van slechts $1.970, de huidige prijs van een troy ounce goud. Voor dat rendement zullen sommige handelaren hun bezwaren ten aanzien van Russische olie wel opzij zetten.

Opwaardering
Deze opwaardering is alleen mogelijk als het aanbod van olie tegen deze nieuwe prijs groter is dan het aanbod van goud. De wereldwijde olieproductie bedraagt momenteel ongeveer 76 miljoen vaten per dag. Bij een gemiddelde olieprijs van $110 per vat is dat een totale waarde van $8,36 miljard per dag. Rusland is de tweede grootste olieproducent ter wereld met een productie van bijna 10 miljoen vaten per dag, die bij de huidige prijs van ongeveer $90 per vat Oeral olie een totale waarde van $900 miljoen per dag vertegenwoordigen.

Ter vergelijking, de wereldwijde goudmijnproductie bedraagt ongeveer 3.500 ton per jaar en dus bijna 10 ton per dag. Tegen de huidige goudprijs van $1.970 per troy ounce is dat een totale waarde van $633 miljoen. Dat betekent dat de totale Russische olieproductie tegen de huidige olieprijs van $90 per vat Oeral olie dus meer waarde vertegenwoordigt dan de wereldwijde goudmijnproductie.

Wat zou het gevolg zijn van een dergelijke actie?
Tegelijkertijd is de goudhandel op papier vele malen groter dan de fysieke productie. Wekelijks wordt er in de City of London onder auspiciën van de London Bullion Market Association op papier voor een bedrag van $244 miljard aan goud verhandeld. Rusland zal echter geen genoegen nemen met een ruil van olie voor een goudcontract. Alleen fysiek goud zal voldoen. Door de actie van Rusland zal er dus een run ontstaan op fysiek goud, wat al snel kan leiden tot een implosie van de waarde van goudcontracten. Dat kan leiden tot een wereld met twee goudprijzen en een vlucht naar fysiek goud.

Er zal wereldwijd een run op goud ontstaan, fysiek goud welteverstaan. Geen derivaten, geen termijncontracten en ook geen goudmijnen. Alleen fysiek goud. Het zou binnen de kortste keren overal uitverkocht raken, want uitgedrukt in Russische olie heeft een troy ounce goud nu opeens een veel hogere waarde gekregen van $90.000. Pas dan zal blijken hoe schaars het aanbod van fysiek goud is ten opzichte van olie. Goud is dan opgewaardeerd tegen een hogere koers van $90.000 per troy ounce.

Wat betekent dat voor de goudprijs?
Het lijkt dus mogelijk voor Rusland om de goudmarkt op te schudden met een opwaardering van goud. Maar zal het ook echt werken met een dergelijk hoge prijs? Dat hangt af van de hoeveelheid goud die beschikbaar is om olie te kopen. Als centrale banken wereldwijd hun goudvoorraden mobiliseren, dan is er veel meer goud dan olie beschikbaar tegen die arbitraire koers van 1.000 vaten per troy ounce. Blijven de landen met de grootste goudvoorraden Rusland boycotten, dan heeft deze opwaardering meer kans van slagen.

Dat het vrij beschikbare aanbod van goud niet zo groot is blijkt wel uit het feit dat het grootste goud-ETF na de Brexit in 2016 en tijdens coronacrisis in 2020 goud moest lenen van de Bank of England om haar voorraden aan te vullen. Het fonds kon op de markt niet genoeg goud vinden om haar gouddekking op peil te houden. Ook liepen de levertijden van beleggingsgoud toen flink op. Mocht Rusland dus besluiten haar olie in goud af te rekenen, dan zullen centrale banken in actie moeten komen om de goudmarkt te ondersteunen.

In the summer of 2012, the market almost broke when it lost 10t to 20t a day for a week. Problem with “there is so much gold around” is under the assumption of a liquid exchange with $. Once that’s gone, the gold will not be “available”.

— Victor The Cleaner (@VictorTheClean3) March 6, 2022

Het valt dus op voorhand niet te zeggen wat een dergelijke actie van Rusland zou doen met de goudprijs. Dat is niet alleen afhankelijk van acties van centrale banken, maar ook van andere olieproducerende landen. Krijgt Rusland bijvoorbeeld steun van landen als Saoedi-Arabië en Iran, dan kan de goudprijs langer op een hoog niveau blijven. Meer landen zullen dan goud gaan gebruiken om olie af te rekenen. De hele wereld heeft tenslotte olie nodig om de economie draaiende te houden.

Wat betekent dat voor Europa?
De discussie gaat momenteel vooral over de vraag hoe we betalingen aan Rusland kunnen blokkeren. Dit gaat echter geheel voorbij aan de vraag hoe we dan wel gaan betalen voor olie en gas uit Rusland zo lang er niet genoeg alternatieven voorhanden zijn. Stel dat Rusland niet alleen olie in goud wil afrekenen, maar ook aardgas? In dat scenario hebben centrale banken in Europa hun goudvoorraden waarschijnlijk nodig om Russisch gas te kopen.

Misschien is het ook geen toeval dat juist de landen die direct betrokken waren bij de aanleg van de Nord Stream 2 gaspijpleiding alvast een deel van hun goud repatrieerden, namelijk Nederland, Duitsland en Oostenrijk. Zouden deze landen zich al hebben voorbereid op een scenario waarin ze met goud moeten betalen? Landen als Frankrijk en Italië importeren ook Russisch gas, maar die bewaren al een groot deel van hun goudvoorraad in eigen land.

Repatriëring goud
Landen in Oost-Europa hebben de laatste jaren een inhaalslag gemaakt. Zo repatrieerde Polen in 2019 haar goudvoorraad bij de Bank of England en verdubbelde ze haar voorraad naar 228 ton. Hongarije haalde in 2018 haar goudvoorraad weg uit Londen en begon daarna veel goud te kopen. In drie jaar tijd breidde dit land haar goudvoorraad uit van 3,1 ton naar 94,5 ton. Servië, dat een warme band met Rusland onderhoudt, repatrieerde eind vorig jaar haar volledige goudvoorraad. President Aleksandar Vucic maakte kort na de Russische inval in Oekraïne bekend dat ze meer goud wil kopen.

Achter de schermen hebben diverse Europese landen zich al voorbereid op een scenario waarin goud weer een rol kan gaan spelen. Goud als internationaal betaalmiddel, dat anders dan valutareserves niet gevoelig is voor sancties en financiële repressie. De financiële sancties tegen Rusland hebben de wereld laten zien dat er een verschil zit tussen reserves in eigen beheer (zoals goud) en reserves in de vorm van tegoeden op een bankrekening. Tussen ‘inside money’ en ‘outside money’. Zal Rusland daartoe de aanzet geven?

Correctie: In de oorspronkelijke versie van het artikel stond dat de Russische olieproductie van 10 miljoen vaten per dag bij de huidige prijs een waarde van $900 miljard vertegenwoordigde, dat moet natuurlijk $900 miljoen zijn. Dit is inmiddels aangepast.

Over de auteur

Frank Knopers (MSc) studeerde bedrijfswetenschappen aan de Universiteit Twente in Enschede en behaalde een Master in Financial Management met een onderzoek naar de effectiviteit van waardebeleggen (value investing) in Nederland. Daarvoor kreeg hij in 2014 de Hoofbosch scriptieprijs. Sinds het uitbreken van de financiële crisis is Frank zich naast de aandelenmarkt ook gaan verdiepen in de werking van het geldsysteem. En van daaruit verdiepte hij zich in economische, monetaire en geopolitieke ontwikkelingen.

In 2017 richtte Frank samen met Sander Boon Geotrendlines op, een nieuw platform dat de transitie in geld en geopolitiek volgt en de belangrijkste trends beschrijft en analyseert. Frank heeft jarenlang artikelen en analyses geschreven voor verschillende bedrijven in de goudhandel. Ook verzorgt hij al jaren de wekelijks nieuwsbrieven voor Goudstandaard en Holland Gold.

Het bericht Aanval op de dollar: Goud herwaarderen met olie? – Analyse Geotrendlines verscheen eerst op Café Weltschmerz.

De Taiwanese chipmaker TSMC levert chips voor onder meer de techbedrijven Qualcomm en Apple. Nu de productie deels verplaatst wordt naar de Amerikaanse Midwest, zullen er mogelijk 13.000 hightech banen bijkomen. Niet alleen daarom juichen Amerikanen het nieuws toe, maar ook vanwege de positie ten opzichte van China, waar ze nu minder afhankelijk van zullen zijn.

Vergelijk het met de afhankelijkheid van olie: de voorbije tijd heeft laten zien hoezeer ook dat samenhangt met politieke verhoudingen. Niet langer zoeken bedrijven en landen vanzelfsprekend naar de plek waar de productie tegen lage kosten kan plaatsvinden. Politiek strategische belangen wegen steeds zwaarder.

Het Financieel Dagblad meldt dat Nederland zich in die chipoorlog tussen twee vuren bevindt: ‘De VS sturen steeds zwaardere delegaties om Nederland te dwingen de export van machines van ASML verder aan banden te leggen.’

Het bericht Amerika slaat slag in chipoorlog: Taiwanese chipmaker verplaatst productie naar Arizona verscheen eerst op Café Weltschmerz.

Bedrijven van over de hele wereld weten Nederland te vinden vanwege het voor hen gunstige belastingklimaat. Onder hen niet alleen verkopers van theekopjes, Big Tech, en farmaceuten zoals Pfizer maar ook wapenfabrikanten.

Over dat laatste bericht van Dijk. Althans, hij verwijst naar een artikel in Joop, het online magazine van BNNVARA. Daarnaast vraagt hij aandacht voor het rapport Atlas van de Wapenmacht, geschreven door het wetenschappelijk bureau van de SP en Stop Wapenhandel. Op Europees niveau ziet hij boter op het hoofd van Europese landen die ook na het embargo zelfs na 2014 wapens leverden aan Rusland.

Regelmatig zijn er foute wapendeals vanuit Nederlandse bedrijven, zie ons rapport met @CTWnl cc @pvalstar https://t.co/6QaGoOwCPQ

— Jasper van Dijk (@JaspervanDijkSP) November 16, 2022

Facilitatie

Op politiek niveau wordt er dus weleens een oogje dichtgeknepen wanneer het gaat om wapenleveranties, en fiscale regels maken het zaken doen voor wapenproducenten een stuk eenvoudiger. Banken hebben uiteraard ook hun rol: de ING investeert 1,2 miljard in wapenbedrijven, wat overigens nog een stuk minder is dan de Europese koploper. Dat is de Franse bank BNP Paribas met investeringen van meer dan 6 miljard. Dat blijkt uit een rapport van PAX.

Pleiten voor investeringen in wapens is zeer riskant, blijkt uit dit rapport van @PAXvoorvrede Voor je het weet komen de wapens terecht in Saudi-Arabië https://t.co/f2mxn4sC2S

— Jasper van Dijk (@JaspervanDijkSP) November 16, 2022

Belastingparadijs

Dat Nederland een belastingparadijs is voor tal van internationale bedrijven, is al langer bekend. Het is een doorn in het oog van vele burgers (waaronder MKB’ers) en politici. Onder links georiënteerde bestuurders en kiezers is het al jaren onderwerp van gesprek, en in andere landen kunnen de Nederlandse fiscale regelingen voor multinationals en brievenbusbedrijfjes op afkeuring rekenen vanwege gederfde belastinginkomsten.

Het bericht Nederland belastingparadijs voor wapenfabrikanten verscheen eerst op Café Weltschmerz.

In het wetsvoorstel dat 21 oktober door de regering is ingediend, staat dat banken mogelijk worden verplicht, alle banktransacties van alle Nederlandse rekeninghouders in één gecentraliseerde database, met gebruik van algoritmes, te monitoren. Er is slechts een uitzondering voor transacties onder de 100 euro en dan alleen voor consumenten. Ofwel ‘op weg naar totale financiële controle’ zoals De Andere Krant kopt.

Big Brother

De Big Brother alarmbellen gaan af bij zowel burgers als bedrijven en maatschappelijke instellingen. De Andere Krant maakt een opsomming. De Raad van State vraagt zich af of het doel de middelen wel heiligt, Stichting Privacy First spreekt van een bancair sleepnet en Katja Mur, bestuurder bij Autoriteit Persoonsgegevens (AP) stelt: ‘de voorgestelde monitoring gaat echt veel te ver.”

Ook sommige politieke partijen zijn sceptisch: ‘Volkomen knots,’ vindt Olaf Ephraim, Tweede Kamerlid van BNVL.

Volkomen knots. Onder het mom ‘tegengaan witwassen’ wil minister #Kaag alle betalingen vanaf 100 euro straks monitoren. Big brother is watching you. Dit is een volgende stap naar de invoering van een “digitale euro”. Onbespreekbaar en onacceptabel. #BVNL https://t.co/S4autchusp

— Olaf Ephraim (@Olaf_Ephraim) October 30, 2022

Waar

‘Is wel waar,’ twittert financieel journalist Arno Wellens naar aanleiding van de video van Tisjeboy Jay. Het lijkt misschien een grappige sketch, lekker absurdistisch, het ’tikkie’ voor het oppassende buurmeisje monitoren voor het geval dat… maar het begint onderhand nu eenmaal allemaal erg dystopisch te worden: een koningin die pleit voor een Central Bank Digital Currency (CBDC), een minister die witwasregel op financiële veiligheidswet stapelt (en ze zelf overtreedt) waarmee de privacy steeds meer in het geding komt.

Noem dat de bijvangst van een sleepnet. Of het begin van een controlemaatschappij waar een fundamenteel rechtsprincipe wordt omgedraaid naar ‘schuldig, tenzij…’ Wellens waarschuwt voor een dictatuur met een alomtegenwoordige en allesziende overheid. 

https://twitter.com/ArnoWellens/status/1588142926734950400

Het bericht Kaag wil financiële controle: “Honderd euro? Hoe kom je aan dat godsvermogen Pablo Escobar?” verscheen eerst op Café Weltschmerz.

In deze uitzending gaat Marlies Dekkers met Anthony in gesprek over de zogenaamde ‘rentesamenleving’. Het dringende advies dat de kernboodschap lijkt te zijn van deze uitzending is: ‘Haal je spaargeld van de bank’. Waarom? Bekijk en beluister onderstaande video.

Het bericht Anthony Migchels: ‘Haal je spaargeld van de bank’ (video) verscheen eerst op Café Weltschmerz.