De Europese Centrale Bank heeft deze week Pontes gelanceerd, een nieuw systeem waarmee banken en andere grote financiële partijen transacties in getokeniseerde effecten rechtstreeks kunnen afwikkelen in geld van de centrale bank. Deutsche Bank, Santander en Clearstream behoren tot de eerste deelnemers.
Geen digitale euro waarmee u morgen uw koffie betaalt. Pontes is bedoeld voor de financiële machine achter de schermen. Maar juist daar wordt momenteel de infrastructuur gebouwd waarop een steeds groter deel van het toekomstige Europese geldverkeer moet gaan draaien.
Van obligatie naar digitaal token
Bij tokenisatie worden financiële bezittingen zoals obligaties digitaal weergegeven op een zogenoemd distributed ledger. Daardoor kunnen verschillende stappen; uitgifte, handel, betaling, bewaring en administratie, verder worden geautomatiseerd en aan elkaar worden gekoppeld.
Tot nu toe konden zulke blockchainmarkten bijvoorbeeld afrekenen met stablecoins of digitale banktegoeden. Pontes legt nu een directe verbinding met de bestaande TARGET-betaalsystemen van het Eurosysteem. Hierdoor kan de betaling van een getokeniseerd effect plaatsvinden in centralebankgeld.
Blockchain mocht jarenlang vooral buiten de poort experimenteren. Inmiddels legt de ECB zelf de brug naar binnen.
ECB gaat ook zelf meedoen
De centrale bank blijft niet langs de kant staan kijken. Tegelijk met de lancering van Pontes maakte de ECB bekend dat zij een klein deel van haar eigen vermogen daadwerkelijk in getokeniseerde effecten wil beleggen.
Het gaat aanvankelijk om in euro’s uitgegeven obligaties van overheden, publieke instellingen en Europese supranationale organisaties. De ECB wil daarmee zelf ervaring opdoen met het kopen, beheren en afwikkelen van dergelijke digitale effecten maar daar blijft het niet bij.
Pontes is onderdeel van een veel groter project met de naam Appia. Daarmee werkt het Eurosysteem aan een blauwdruk voor een geïntegreerde Europese markt voor getokeniseerde financiële activa. Die blauwdruk moet in 2028 klaar zijn. De ECB onderzoekt daarbij onder meer technische standaarden, grensoverschrijdende transacties, regelgeving en zelfs de mogelijkheid van één gezamenlijke Europese ledger.
Steeds meer programmeerbaarheid
Ook Pontes zelf moet aanzienlijk worden uitgebreid. De ECB wil de openingstijden verlengen en streeft uiteindelijk naar een systeem dat 24 uur per dag beschikbaar is.
Nog interessanter is het woord dat de ECB zelf gebruikt voor toekomstige functionaliteit: programmability. Voor de komende jaren wordt gewerkt aan ondersteuning voor smart contracts en verdere programmeerbaarheid van transacties. Ook multicurrency-functionaliteit staat op de planning.
Dat betekent niet dat de ECB met Pontes kan bepalen waaraan u persoonlijk uw boodschappen mag uitgeven. Het gaat hier om financiële transacties tussen professionele partijen. Maar technisch wordt wel dezelfde ontwikkeling zichtbaar: geld, activa en voorwaarden kunnen steeds verder in digitale infrastructuur worden samengebracht en geautomatiseerd.
Niet de digitale euro, wel dezelfde richting
Pontes staat formeel los van de digitale euro voor consumenten. Die digitale euro is bedoeld voor dagelijkse betalingen door burgers en bedrijven, terwijl Pontes de groothandelsmarkt bedient.
Maar beide ontwikkelingen passen in een bredere strategie waarin de ECB ervoor wil zorgen dat centralebankgeld ook in een steeds verder gedigitaliseerd financieel systeem de centrale positie behoudt. De ECB zegt zelf te willen voorkomen dat toekomstige digitale financiële markten afhankelijk worden van niet-Europese of private betaalmiddelen.
Daarmee is de strijd om blockchain inmiddels behoorlijk veranderd. Ooit werd de technologie verkocht als een manier om financiële tussenpersonen en centrale instituties overbodig te maken, nu bouwt de centrale bank zelf de infrastructuur, koppelt ze die aan haar eigen betaalsysteem en werkt ze aan de standaarden waar de Europese tokenmarkt straks op moet draaien.
De revolutie is dus niet verdwenen; ze heeft alleen een ECB-logo gekregen.
Gesprek
Reacties
Praat mee over deze bijdrage