Van wie is het internet?

Van wie is het internet? Hoeveel mensen zullen zich deze vraag stellen als ze gebruikmaken van de talloze mogelijkheden die het internet te bieden heeft? Ze gaan op zoek naar een betrouwbare en vooral voordelige provider, sluiten een abonnement af voor een antivirusprogramma dat veiligheid biedt voor alle apparaten die verbonden zijn met het world wide web, en gaan zorgeloos aan de slag. Toch kan het beslist geen kwaad om dit onderwerp eens nader te onderzoeken en te kijken of er alternatieven zijn voor de ’interconnected networks’ zoals we die tot nu toe kennen.

Door: Maria Elisar

Om een idee te krijgen van de eerste versie, web 1.0, is het goed om terug te gaan in de tijd en wel naar het jaar 1999 toen de muziekdienst ‘Napster’ op de markt kwam. De oorspronkelijke versie van ‘Napster’ was namelijk een peer-to-peer-muziekdeelservice, waarbij gebruikers mp3-bestanden met elkaar deelden en muziek konden downloaden en de belangen van platenmaatschappijen en auteursrechten wisten te omzeilen. Deze vorm van ‘shareware’ werd mogelijk gemaakt, omdat ‘Napster’ het proces van onderlinge uitwisseling tussen computers vergemakkelijkte. Via ‘Napster’ werd er dus rechtstreeks contact gelegd tussen de computers van gebruikers en op exact dezelfde wijze werkte de eerste versie van het internet. Op dit moment kennen we de 3.0 versie van het internet en dat is een gecentraliseerd systeem op basis van tweerichtingsverkeer en datacenters. De snelheid van het internet is hierdoor enorm vooruitgegaan, maar net zoals er op de vermogensmarkt slechts enkele beheerders (BlackRock, Vanguard, J.P. Morgan) het voor het zeggen hebben, is ook het wereldwijde internet voor 80% in bezit van slechts vijf bedrijven: Alphabet (= Google), Apple, Meta, Amazon en Microsoft. Het internet is niet privé en zeker niet gratis: mensen betalen met hun privacy. Om gebruik te kunnen maken van diensten zoals social media of e-mail moeten mensen overal een account aanmaken. ‘Big Tech’ weet meer over de mensen dan ze zelf weten; er is zelfs een term voor dit fenomeen ‘Surveillancekapitalisme’. En wie hier meer over wil weten of wellicht nog zijn bedenkingen heeft, kan het boek ‘The Age of Surveillance Capitalism’ van Shoshana Zuboff erop naslaan of de documentaire film ‘The Social Dilemma’ van regisseur Jeff Orlowski bekijken. Datacenters staan in rijke landen en er zijn in de nabije toekomst miljarden nodig voor de groei van de dataopslag. Om aan de vraag voor dataopslag te kunnen voldoen zijn er steeds meer datacenters nodig. Naar schatting zal in 2030 ongeveer 20% van alle elektriciteit nodig zijn voor het internet! De opkomst en snelle ontwikkeling van AI speelt hierin een voorname rol. 40% van de wereldbevolking heeft weliswaar verbinding met het internet, maar geen toegang tot lokale opslag. Het dataverkeer in die delen van de wereld verloopt via het ‘Westen’ en dat is uiteraard zeer inefficiënt en niet duurzaam. Op de veiligheid van het gecentraliseerde internet valt ook het nodige af te dingen: omdat de data centraal worden opgeslagen zijn ze zeer kwetsbaar in tijden van oorlog (bombardementen) en voortdurend doelwit van hackers. De censuur die op het gecentraliseerde internet wordt uitgevoerd is enorm: volgens ‘Bits of Freedom’ is 99,7 % van de content die wordt weggehaald niet illegaal.

Een alternatief

Is het nog mogelijk om van Big Tech los te komen en toch gebruik te maken van het internet? De oplossing ligt in de herinvoering van een gedecentraliseerd systeem. En dat systeem is er al! Het motto van ‘Threefold’ luidt ‘People & Planet first’. Three staat voor de elementen ‘Compute, Storage and Networking’ oftewel ‘rekenkracht, opslag en verbinding. Sinds 2016 wordt er gewerkt aan een nieuw decentraal systeem waarbij gebruikers rechtstreeks toegang hebben tot het internet. Het netwerk van Threefold is sinds 2020 stabiel en inmiddels uitgerold in 51 landen wereldwijd. Met dit systeem kan iedereen mede-eigenaar worden en blijft de gebruiker volledig eigenaar van zijn data. Bovendien bepaalt de gebruiker waar de data worden opgeslagen en het is mogelijk de data te versleutelen en op diverse plaatsen te bewaren. Dataverkeer tussen de zogenaamde ‘nodes’ (waarover later meer) vindt ook versleuteld plaats en dit komt de veiligheid en de privacy natuurlijk ten goede. Omdat er minder dataverkeer nodig is en de opslag van data veel efficiënter is, is dit systeem duurzamer en oneindig schaalbaar. Ongebruikte capaciteit kan door de eigenaar van meerdere ‘nodes’ in ‘slaap’ worden gebracht en verbruikt dan geen energie. Lokale netwerken blijven functioneren, zelfs als kabels onder zee in geval van oorlog defect raken. En last but not least: de censuur verdwijnt, omdat er geen controle meer kan worden uitgeoefend door Big Tech!

Hoe werkt decentraal internet?

Om meer begrip te krijgen van dit systeem ging ik in gesprek met Robert Jan Lamers van YourData Network. Hij gaf mij uitleg over het begrip DAO: Decentrale Autonome Organisatie. In het geval van decentraal internet wordt iedere deelnemer mede-eigenaar van een groot, wereldwijd datacenter. De internetverbinding in huis blijft bestaan bij je internetprovider (KPN, Ziggo, etc), maar door het gratis en open-source besturingssysteem ZERO-OS te installeren is het in veel gevallen mogelijk de server om te bouwen tot een ‘node’. Met deze ‘node’ breng je als het ware een stukje datacenter in huis dat je vervolgens beschikbaar stelt aan iedereen (wereldwijd) die het wil gebruiken. Alle nodes vormen samen een groot wereldwijd netwerk. Het Zero OS (Operating System) is een zogenaamd ‘stateless’ besturingssysteem, wat onder andere betekent dat het niet gehackt kan worden en het is daardoor extreem veilig. Andere begrippen die belangrijk zijn in dit verband zijn: ‘farmer’ en ‘TFT’. Een farmer heeft de nodes in zijn bezit en stelt deze beschikbaar. De farmer verdient hier ‘Threefold Tokens’ mee. Dat is een vorm van cryptobetaling zonder tussenkomst van de bank.

Hoe nu verder?

Ik kan me goed voorstellen dat met name de technische kant van dit verhaal de nodige vragen oproept. Gelukkig is Robert Jan Lamers graag bereid een uitgebreide presentatie te geven over de mogelijkheden en vooral de voordelen van het decentrale internet. Op de website ‘Yourdata.network’ is veel informatie te vinden over deze ontwikkelingen die met name interessant zijn voor bedrijven en organisaties die werken met privacygevoelige informatie en voor particulieren die zich in deze onzekere tijden zorgen maken over hun privacy en de controle van Big Tech en de overheid. Robert Jan Lamers is te bereiken via robert@yourdata.network.